عنوان :

نوشتن با دوربين
رو در رو با ابراهيم گلستان

پرويز جاهد

اطلاعات كتاب :

انتشارات اختران: تهران، 1384. چاپ اول، سه هزار نسخه. 276 صفحه. سه هزار تومان

امتياز هاي كتاب :

كتاب به صورت كلي: سه ستاره از پنج ستاره
طراحي جلد: دو ستاره
صفحه بندي، فونت، كاغذ، كيفيت كتاب: سه ستاره
تناسب بها با كتاب: سه ستاره
پخش كتاب: سه ستاره

فهرست:

درباره ي اين گفتگو
ابراهيم گلستان و آثار او

ديدار اول

شكل گيري موج نو
فرخ غفاري، شب قوزي و رئاليسم
سنت و مدرنيسم
فيلمفارسي، سينماي روشنفكري و مخاطبان ايراني
رئاليسم، استعاره و نماد

ديدار دوم

ذكريا هاشمي و طوطي
حزب توده و خليل ملكي

ديدار سوم

فاكنر،همينگوي و سعدي
استوديو گلستان، فيلم مستند و نفت
موج و مرجان و خارا
كانون فيلم و فرخ غفاري
نقد فيلم، دكتر كاووسي و قيصر
فروغ فرخزاد و خانه سياه است
گنجينه هاي گوهر
تپه هاي مارليك
خشت و آينه
آنتونيوني، آب و گرما و صحراي سرخ
ناجي احمدي، يك فرشته
اسرار دره ي جني
كيارستمي، كوروساوا و كاپولا

ديدار چهارم

فيلم مستند، سيراكيوز و نيوزريل
صادق چوبك و تنگسير و امير نادري
پهلبد و دستگاه سانسور
كايه دو سينما، گودار و ديگران
هيچكاك و آغاباجي

متن معرفي كتاب:

ديداري دوستانه، يك دانشجو و يك استاد. گفتگو. حرف هايي درباره ي گذشته، درباره ي سينما، درباره ي ادبيات، درباره ي موضوعات مرتبط با ادب و هنر و فرهنگ. تا اينجا چيز جديدي نيست. پرويز جاهد براي پايان نامه ي دكتري اش به ديدار ابراهيم گلستان مي رود. چهار ديدار با فاصله ي زماني انجام مي شود و آقاي جاهد نوشته ها را روي كاغذ پياده مي كند و تصميم مي گيرد به همان شكلي كه هستند به چاپ برساند.

كتاب چاپ مي شود و تبديل به غوغايي در جامعه ي روشنفكر ايران مي گردد. دليل ساده است: زبان تند و تيز ابراهيم گلستان به هيچ كسي رحم نمي كند. گلستان حرف هايش را به وضوح تمام مي زند و در كتاب هم كوچك ترين تلاشي براي پوشاندن تندي زبان گلستان انجام نشده است.

چندين مقاله درباره ي اين كتاب منتشر مي شود، ماهنامه ي نگاه نو – اگر اشتباه نكنم – ويژه نامه اي در مورد اين كتاب منتشر مي سازد. ليلي گلستان مي گويد اگر در هنگام مصاحبه پيش پدرش مي بود، زبان پدر آرام تر مي شد. حرف ها زياد مي شوند. و در اين ميان كتاب تنها مي ماند و سوالي باقي مي ماند:

آيا تمام نكته هاي منفي اي كه گلستان در مورد جامعه ي روشنفكر ايران مي گويد، منفي بافي هاي ذهن او هستند يا جنبه هايي از واقعيت؟

شايد محافظه كارانه باشد كه بگوييم هر دو، ولي ديدگاه واقع بينانه مي گويد كه حرف هاي گلستان را به دقت بيشتري بخوان و بعد جامعه ي روشنفكر ايران را ببين و مقايسه كن.

واقعيت هيچ وقت دروغ نمي گويد، حداقل نه وقتي به چشم هاي خودت اعتماد كني. كتاب را مي شود دوباره خواند، البته نه براي اينكه بداني گلستان كي را خراب مي كند، كه بداني از چه درد هايي سخن مي گويد.

سيد مصطفي رضيئي ( سودارو).

صفحه ي اول كتاب:

درباره ي اين گفتگو

كتاب حاضر، حاصل يك گفتگوي طولاني است كه در فاصله ي ژوئن 2002 تا دسامبر 2003 طي چهار ديدار با ابراهيم گلستان انجام شده است.

   مدتي است كه براي پروژه ي دكتري خود روي تحقيقي دانشگاهي ( در دانشگاه وست مينيستر لندن ) درباره ي سينماي ايران كار مي كند تحت عنوان " تاريخ تحليلي ريشه هاي موج نو " در فاصله ي سال هاي 1338 تا 1348 يعني از زمان ساخته شدن نخستين فيلم داستاني فرخ غفاري با عنوان " جنوب شهر " ( 1338) تا ساخته شدن فيلم هاي گاو ( داريوش مهرجويي ) قيصر ( مسعود كيميايي ) و آرامش در حضور ديگران ( ناصر تقوايي ) در سال 1348 و به طور مشخص به سه كارگردان برجسته و پيشگام سينماي روشنفكري و غير متعارف ايران در اين سال ها يعني ابراهيم گلستان، فرخ غفاري و فريدون رهنما مي پردازد. فيلم سازاني كه به گمان نگارنده زمينه ي شكل گيري و ايجاد جرياني تحت عنوان " موج نو " را در سينماي ايران فراهم كردند و تاثير عميق و انكار ناپذيري بر فيلم سازان نسل پس از خود گذاشتند. نقش ابراهيم گلستان در اين ميان، بسيار بارز تر و تاثير گذار تر از بقيه بوده است.

   از آن جا كه متاسفانه منابع تحقيقي و پژوهشي اندكي درباره ي اين فيلم سازان نو آور، چه به زبان فارسي و چه انگليسي، وجود دارد و تقريبا نقش تاثير گذار و برجسته ي آن ها خصوصا ابراهيم گلستان در متحول كردن و تعيين مسير سينماي نوين ايران در نوشته هاي منتقدين، مورخان و محققان داخلي و خارجي ناديده گرفته شده است، انجام گفتگو با دو تن از اين فيلم سازان كه خوشبختانه هنوز در قيد حيات اند به عنوان يكي از متد هاي اصلي پروژه
. . .