چرا بايد كلاسيكها را خواند
ايتالو كالوينو
آزيتا همپارتيان
چاپ اول ـ 1381
280 ص، رقعي
2400 تومان
انتشارات كاروان
دربارهي اين كتاب كالوينو پيش از اين چند معرفي داشتهايم، اما اين اثر يا مجموعه مقالات كه بايد گفت بيني و بين الله از كتابهاي خوب نشر كاروان است، ميتواند از جنبههاي گوناگون بررسي شود/
ايتالو كالوينو كه اكنون در ايران شهرت يافته است، بيشتر به خاطر رمانهاي سهگانهاش بارون درختنشين، ويكنت شقه شده، شواليهي ناموجود و همچنين رمان شگفتانگيز اگر شبي از شبهاي زمستان مسافري، بين كتابخوانهاي ايراني شناخته شده است. درمورد آن سه گانه و نيز آثار ديگر كالوينو كه به فارسي برگشته ممكن است از نظرگاههاي گوناگون خردهگيريهايي كرد. اما كتابِ اگر شبي از شبهاي زمستان مسافري به اجماع عام هنرشناسان اثري است كم مانند و به احتمالِ زياد يكي از شاهكارهاي رماننويسي در قرن بيستم به شمار ميآيد.
به هر حال كالوينو كارش را با روزنامهنگاري و بيشتر نقد و معرفي كتابها آغاز كرده است. او نيز چون بيشتر نويسندگان اصيل، ابتدا براي تأمين معاش دست به فعاليتهاي گوناگون زده و همچون نمونههاي قبلي به تدريج در جوي كه نورچشميها آن را به تصرف خود درآوردهاند (مثل همه جاي دنيا)، رسوخ كرده و بر صدر نشسته است/
چرا بايد كلاسيكها را خواند مجموعه مقالاتي است كه كالوينو طي چند دهه در مطبوعات گوناگون ايتاليا و احتمالاً اروپا به چاپ رسانده است. عرصهي قلم اين نويسنده هنگامي كه به قلمرو مقالهنويسي ادبي رسوخ ميكند از گزنفون آغاز ميكند به سيرانو و رابينسون كروزوئه ميرسد. از ديدرو، ديكنز، بالزاك، فلوبر، تولستوي به مناسبت آثاري از آنها ياد ميكند و بيشتر عقايدي كه ابراز ميدارد بديع و شخصي است. وقتي از چخوف حرف ميزند عنوان مقاله او چنين است «حقارت آدمي نزد آنتوان چخوف» يا جوزف كنراد را زير عنوان ناخداهاي كنراد بررسي كرده است. در عصر معاصر پيرامون هنري جيمز، مونتاله، همينگوي، بورخس و بسياري از هنرمندان و انديشهسازان دوران ما آرأ و عقايدي ناب و تفكرانگيز عرضه ميدارد. حتي مقالهاي دربارهي هفت پيكر نظامي نوشته است كه ما در همين شماره آن را نقل ميكنيم. بهخصوص براي نشان دادن شيوهي برخورد مدرن با يك اثر كلاسيك/
چيزهاي ديگري هم ميتوان از كالوينو آموخت كه تصور ميكنيم بخشي از آن در سر مقاله ما منعكس شده است. مطالعهي اين كتاب براي علاقهمندان به ادبيات يك آشنايي جذاب است و براي اهل قلم و بهخصوص داستاننويسان يك فريضه/